|
Matematik tarihi eserleri; yazılan ilk cebir kitabının Hârizmî’nin el-Kitabü’l Muhtasar fi Hesabi’l Cebri ve’l Mukabele adlı eseri olduğunu belirtir. Batılı yazarların da belirttikleri gibi, İspanya yoluyla Avrupa’ya giren ilk cebir kitabı, Harezmi’nin adını belirttiğimiz eseridir. Bu eserde görülen çözüm yolları, İtalyan matematikçi, Leonardo Pisano (1170 - 1250) tarafından yazılmış Liner Abacı (Hesap Metodu) adlı kitap ile 1202 yılında İtalya’ya girmiştir. Bu eser, Batılı matematikçilerden; Passioli, Tartiaglie ve Cardon’un çalışmalarına temel eser olmuştur. Öyle ki, bu matematikçilerin eserleri incelendiğinde, Hârizmî’ye ait izlerin varlığını görmek mümkündür. Hârizmî’nin eseri ile yukarıda adlarını belirttiğimiz matematikçilerin eserlerini ayrıntılarıyla incelemiş olan Hamid Dilgan bu konu ile ilgili olarak aynen şunları söyler: ”Batılı yazarlar cebiri, Cebri ve’l Mukabel adlı eserin Latince tercümesinden öğrenmişlerdir.” Adnan Adıvar ise bir makalesinde şunları yazar: ”G. Libri tarafından, 1915 yılında New York’ta yapılan tercümenin eski Latince nüshanın üzerinde İspanya’da bulunan Sagovia şehrinin adı 1145 yılında yazılı olduğunu belirterek bu tarihe, aynı zamanda Avrupa’da Cebirin Doğuş Tarihi olarak bakmak mümkündür.” Harezmi’nin bu eseri, temel eser kabul edilerek bu konuda, Avrupa’da cebirle ilgili yeni eserler yazılmış ve Hârizmî adı ile eserinin adı kısa sürede yayılmaya başlamıştır. Post a comment
|